NASA classificeert Starliner-falen als Type A-ongeval

Op 19 februari 2026 bracht NASA een formele beoordeling uit van de Boeing Starliner Crew Flight Test (CFT) uit 2024, waarbij de mislukkingen van de missie officieel werden geclassificeerd als een Type A-incident. Deze aanduiding, het hoogste ernstniveau van de organisatie voor ongevallen, plaatst de mislukte missie in dezelfde administratieve categorie als de rampen met de spaceshuttles Challenger en Columbia. Het rapport wijst op een combinatie van technische kwetsbaarheden in het Starliner-ruimtevaartuig en tekortkomingen in het interne leiderschap binnen de organisatie, waardoor twee ervaren astronauten negen maanden lang gestrand waren aan boord van het International Space Station (ISS).

NASA-beheerder Jared Isaacman maakte de bevindingen bekend tijdens een scherp kritische briefing en merkte op dat, hoewel de bemanning veilig terugkeerde via een voertuig van SpaceX, het potentieel voor een catastrofaal verlies aanzienlijk was. Het onderzoek onthulde dat het Starliner-voortstuwingssysteem en de protocollen voor besluitvorming onvoldoende waren voor bemande ruimtevaart. Volgens Isaacman waren de fouten van de missie niet louter technisch, maar vertegenwoordigden ze een culturele ineenstorting waarbij "programmatische belangenbehartiging" zwaarder woog dan veiligheidsoverwegingen en objectieve risicobeoordeling.

Hoe verhoudt het Starliner-incident zich tot de Challenger en Columbia?

NASA classificeerde de bemande testvlucht van de Boeing Starliner als een Type A-incident omdat deze voldeed aan de criteria voor materiële schade van meer dan 2 miljoen dollar en een groot risico op dodelijke slachtoffers inhield. Hoewel de missie in 2024 niet tot doden leidde, activeert de classificatie een onafhankelijk onderzoek en een mate van toezicht op hoog niveau die gelijkstaat aan de onderzoeken na de tragedies met de Challenger en Columbia.

De vergelijking met historische shuttle-rampen dient als een ernstige institutionele waarschuwing met betrekking tot risicobeheer en de veiligheidscultuur. Tijdens de briefing merkten functionarissen op dat het label "Type A" eerder het "potentieel voor een significant ongeval" weerspiegelt dan de feitelijke uitkomst. Door deze classificatie te gebruiken, erkent de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie dat de defecte stuwraketten en heliumlekken in een baan om de aarde hadden kunnen leiden tot het verlies van de bemanning als er geen alternatieve transportmogelijkheden, zoals de SpaceX Dragon, beschikbaar waren geweest.

Het institutionele geheugen speelde een belangrijke rol bij deze beoordeling, aangezien onderzoekers echo's vonden van de "normalisatie van afwijkingen" die voorafging aan eerdere tragedies in de ruimtevaart. In het geval van Starliner accepteerden ingenieurs en managers naar verluidt terugkerende technische problemen als "bekende risico's" in plaats van de bronoorzaken aan te pakken. Deze mentaliteit zorgde ervoor dat het ruimtevaartuig kon worden gelanceerd met bekende heliumlekken, een beslissing waarvan de NASA-top nu toegeeft dat deze de missie en de levens van astronauten Butch Wilmore en Suni Williams aan onnodige risico's heeft blootgesteld.

Welke hardwarefouten zijn vastgesteld in het NASA Starliner-rapport?

Het NASA-rapport identificeerde kritieke fouten in het Reaction Control System (RCS) van de Starliner, specifiek vijf defecten aan de stuwraketten die optraden tijdens de nadering van het ruimtevaartuig tot het ISS in juni 2024. Deze hardwarefouten werden toegeschreven aan componenten die buiten hun kwalificatielimieten werkten, verergerd door onvolledige oplossingen voor eerdere risico's aan de stuwraketten en ontoereikende tests van de behuizing van de voortstuwing voorafgaand aan de vlucht.

Technische onderzoekers ontdekten dat het voortstuwingssysteem van het ruimtevaartuig leed aan de volgende problemen:

• Heliumlekken: Meerdere lekken binnen het onder druk staande voortstuwingssysteem die de integriteit van de spruitstukken van de stuwraketten in gevaar brachten.
• Degradatie van stuwraketten: Vijf RCS-stuwraketten vielen uit tijdens het koppelen, waarvan er uiteindelijk vier werden hersteld, maar onbetrouwbaar werden geacht voor de terugreis.
• Teflon-afdichtingen: Door hitte veroorzaakte uitzetting van teflon-afdichtingen in de kleppen beperkte de stroom van brandstof, een fenomeen dat tijdens tests op de grond niet volledig in kaart was gebracht.
• Softwarelogica: Fouten in de manier waarop de vluchtcomputer omging met het deactiveren van stuwraketten tijdens manoeuvres onder hoge belasting.

Boeing heeft verklaard dat het "substantiële vooruitgang" heeft geboekt met corrigerende maatregelen, maar het NASA-rapport benadrukt dat het ruimtevaartuig "minder betrouwbaar blijft voor het overleven van de bemanning dan andere bemande voertuigen." Het onderzoek wees uit dat ingenieurs van Boeing te zwaar vertrouwden op ontwerpen die waren goedgekeurd voor andere toepassingen, zonder hun prestaties te verifiëren in de specifieke thermische omgeving van de "doghouse"-stuwraketmodules van de Starliner. Als gevolg hiervan zal NASA het voertuig niet certificeren voor toekomstige bemande missies totdat het voortstuwingssysteem fundamenteel is herontworpen en bewezen is door middel van strikte tests.

Waarom faalde het interne toezicht van NASA tijdens de Starliner-missie?

Het interne toezicht van NASA faalde door programmatische belangenbehartiging die de redelijke grenzen overschreed, waardoor de organisatie de prioriteit gaf aan de reputatie en de planning van Boeing boven een strikte veiligheidsverificatie. Adjunct-beheerder Amit Kshatriya gaf toe dat de organisatie de astronauten heeft "gefaald" door een voertuig te accepteren dat niet klaar was voor de missie en door foutieve beslissingen te nemen tijdens het koppelen en de fasen na de missie.

Het rapport belicht een gebrek aan communicatie tussen het Commercial Crew Program en de missieleiders, waarbij afwijkende meningen van ingenieurs naar verluidt werden gemarginaliseerd. Deze omgeving creëerde een "cultuur die onverenigbaar is met bemande ruimtevaart," aldus Jared Isaacman. Het onderzoek suggereert dat de wens om een tweede binnenlandse lanceerprovider te behouden ertoe leidde dat NASA-functionarissen minder kritisch waren op de technische tekortkomingen van Boeing dan op die van andere partners.

Om deze systematische fouten aan te pakken, implementeert NASA nieuwe verantwoordingsmaatregelen:

• Verbeterde transparantie: Nieuwe protocollen voor het rechtstreeks rapporteren van afwijkende meningen van ingenieurs aan het Office of Safety and Mission Assurance.
• Onafhankelijke beoordelingen: Verplichte audits door derden voor alle missies met een Type A-classificatie.
• Leiderschapstraining: Een gericht curriculum over de lessen van de rampen met de Challenger en Columbia voor huidige programmamanagers.

Zal SpaceX Boeing vervangen voor ISS-bemanningstransport?

Nee, SpaceX zal Boeing niet vervangen als de enige provider, aangezien NASA vastbesloten blijft om twee onafhankelijke commerciële bemanningstransporteurs te behouden om redundante toegang tot het International Space Station te garanderen. Hoewel de SpaceX Dragon momenteel het merendeel van het Amerikaanse bemanningstransport verzorgt, beschouwt de organisatie een tweede provider als een strategische noodzaak voor de nationale veiligheid in de ruimte.

Ondanks de harde bevindingen bevestigden functionarissen van NASA dat zij met Boeing zullen blijven samenwerken om de gebreken van de Starliner te herstellen. De weg voorwaarts voor Boeing omvat een reeks onbemande mijlpalen, waaronder een mogelijke vrachtvlucht medio 2026, voordat de organisatie een nieuwe bemande missie zal overwegen. De financiële gevolgen voor Boeing zijn aanzienlijk, aangezien het bedrijf al meer dan 1,5 miljard dollar aan kostenoverschrijdingen heeft opgevangen in verband met de vertragingen en technische oplossingen van het programma.

De veilige terugkeer van Wilmore en Williams in maart 2025, mogelijk gemaakt door de Crew-9 Dragon-missie, bewees de waarde van de redundantiestrategie van NASA. Het rapport van 2026 maakt echter duidelijk dat het doel van een "dubbele provider" niet ten koste mag gaan van de veiligheid van de astronauten. Toekomstige Starliner-missies vereisen een volledige herziening van zowel de hardware als de managementcultuur die het incident van 2024 lieten plaatsvinden, om ervoor te zorgen dat de fouten uit het verleden niet worden herhaald in de laatste jaren van het ISS-programma.