Artemis II maakt zich klaar voor lancering naar de maan

Rollout voltooid, klok tikt richting een lanceervenster in februari

Op 17 januari 2026 voltooide het 322 voet hoge Space Launch System van NASA en de bijbehorende Orion-ruimtecapsule een langzame, 12 uur durende rit van het Vehicle Assembly Building naar Lanceerplatform 39B op het Kennedy Space Center, waar het vlak na zonsondergang arriveerde. De iconische crawler-transporter verplaatste het volledig geassembleerde voertuig — een systeem dat in gemonteerde staat ongeveer 11 miljoen pond weegt — op wandeltempo, zodat teams konden beginnen aan de laatste, strak gechoreografeerde reeks tests en controles die de raket scheiden van een bemande maanvlucht. Als alles volgens plan verloopt tijdens de tests voorafgaand aan de lancering, mikt NASA op een nachtelijke lancering niet eerder dan 6 februari 2026, met reservevensters beschikbaar in de daaropvolgende dagen.

Werkzaamheden op het lanceerplatform en de komende weken

Teams op locatie zijn snel overgegaan van de rollout naar integratie: technici sluiten grondondersteuningsapparatuur aan, voltooien stroom- en dataleidingen en testen radiofrequentieverbindingen tussen het voertuig en de Eastern Range. De komende dagen zullen platformploegen de boostersystemen voorzien van hydrazine voor de functies van de stuwraketten en de laatste uitrusting van de Orion-bemanningsmodule voltooien — inclusief het opbergen van tablets voor de bemanning, medische kits en een reeks wetenschappelijke payloads. Eén payload die de aandacht trekt, is een experiment met de bijnaam Avatar, dat organ-on-a-chip-technologie gebruikt om te bestuderen hoe menselijke beenmergcellen reageren op de gecombineerde stress van microzwaartekracht en diepe-ruimtestraling. Gegevens van dat experiment zullen met de bemanning terugkeren en helpen bij het vormgeven van de planning voor de menselijke gezondheid tijdens langere missies.

Deze activiteiten leiden naar de belangrijkste oefening van de missie: een wet dress rehearsal (WDR) die momenteel gepland staat voor 2 februari 2026. Tijdens de WDR zullen teams meer dan 700.000 gallon superkoude, cryogene brandstof in het voertuig laden, een bijna volledige aftelprocedure doorlopen en vervolgens de brandstof veilig aftappen. De test stopt vlak voor de ontbranding — in principe op ongeveer T-29 seconden — maar hiermee worden de hardware en software getest die op de dag van de lancering vlekkeloos moeten werken.

Wat een wet dress rehearsal precies inhoudt

Een wet dress rehearsal is niet louter een checklist van systemen; het bootst de fysieke belasting en de logistieke choreografie van de lanceerdag na. Cryogene brandstoffen veranderen van temperatuur en druk op voorspelbare maar uiterst nauwkeurige manieren; brandstofoperaties vereisen een specifieke volgorde van ontluchting en afblazen, lekcontroles en coördinatie met de teams voor klimaatbeheersing en veiligheid op het platform. De vluchtleidingsconsoles, de procedures van de lanceerdirecteur en de communicatiepaden naar de Eastern Range worden allemaal onder reële beladingsomstandigheden getest. Elke anomalie die tijdens de WDR aan het licht komt — van een hardnekkig lekkende klep tot onverwachte instrumentaflezingen in het cryogene systeem — kan ingenieurs dwingen om te pauzeren en te evalueren of een rollback naar het Vehicle Assembly Building nodig is voor reparatie. Die rollback zou zelf vele uren in beslag nemen en de lanceerkalender verstoren.

Bemanning, voertuig en het missieprofiel

Artemis II wordt de eerste bemande vlucht van de combinatie SLS en Orion. De vierkoppige bemanning bestaat uit commandant Reid Wiseman, piloot Victor Glover, missiespecialist Christina Koch en Canadian Space Agency-astronaut Jeremy Hansen. Het doel is geen maanlanding, maar een hoogwaardige testvlucht: de missie stuurt de bemanning op een ongeveer 10-daagse lus om de maan en terug, waarbij de operationele systemen worden getest onder reële 'human-in-the-loop'-omstandigheden. Vluchtplanners verwachten dat Orion enkele duizenden mijlen voorbij de achterkant van de maan zal reizen — in sommige missieprofielen ongeveer 4.700 mijl voorbij het maanoppervlak tijdens de heenreis — waardoor mensen verder van de aarde worden gebracht dan tijdens welke missie dan ook sinds Apollo. Dit dient ter validatie van systemen voor diepe-ruimtenavigatie, levensondersteuning en terugkeer in de dampkring met hoge snelheid.

Bij de lancering is de SLS ontworpen om ongeveer 8,8 miljoen pond stuwkracht te produceren, waardoor de raket wordt versneld richting de ontsnappingssnelheid van de aarde en het traject naar de maan. De missie zal niet alleen de prestaties bij de lancering testen, maar ook de ontkoppelingsfasen, de operaties van de servicemodule in de ruimte, de begeleiding tijdens de scheervlucht langs de maan en de atmosferische terugkeer die de Orion-capsule maakt met pieksnelheden van bijna 25.000 mph.

Operationele beperkingen en beslismomenten

Zelfs nu het voertuig op het platform staat, blijven er verschillende beslismomenten die bepalen of Artemis II begin februari vliegt of verschuift naar een later venster. Het weer op de Cape is altijd een factor voor een nachtelijke lancering: harde grondwind, bliksem of dikke wolkenlagen kunnen leiden tot automatische afgelastingen (scrubs). Even belangrijk zijn de gegevens van de WDR. NASA-beheerder Jared Isaacman is duidelijk geweest dat de organisatie geen definitieve lanceerdatum zal bevestigen tot na de WDR en de daaropvolgende evaluaties. Als de oefening problemen blootlegt die niet snel kunnen worden verholpen, kunnen teams kiezen voor een periode van rollback en reparatie.

Na een succesvolle WDR zal NASA een flight readiness review beleggen om de hardware, grondsystemen en ondersteuning van de Eastern Range te evalueren voordat een specifieke lanceerdag wordt vastgesteld. John Honeycutt, voorzitter van het missiemanagementteam, en lanceerdirecteur Charlie Blackwell-Thompson zijn verantwoordelijk voor het beoordelen van de technische input en het uitbrengen van een go/no-go-aanbeveling. Omdat de maan en de aarde voortdurend in beweging zijn, worden acceptabele lanceerdata beperkt door complexe orbitale mechanica; missieplanners moeten dagen selecteren waarop de raket het juiste translunaire traject kan binnengaan, rekening houdend met de rotatie van de aarde en de baanfase van de maan.

Lokale impact en publieke belangstelling

De rollout en de werkzaamheden op het platform hebben een zichtbare voetafdruk op de Space Coast. Het Kennedy Space Center biedt een beperkt aantal tours aan voor bezoekers die een kijkje van dichterbij willen nemen, terwijl uitkijkpunten langs de kust van Florida een blik zullen werpen op de uiteindelijke nachtelijke lancering van vele mijlen afstand. Parkbeheerders hebben de toegang al aangepast: Cape Canaveral National Seashore kondigde tijdelijke sluitingen en beperkte uren aan voor het Playa Linda-district, waarbij volledige sluitingsdata worden verwacht rond het lanceervenster om de publieke veiligheid te waarborgen tijdens de lancering en perioden met risico op puin. Lokale autoriteiten en nationale parkfunctionarissen zullen definitieve adviezen geven naarmate de lanceerdag nadert.

Wat deze vlucht zal bewijzen

Artemis II is een kritieke demonstratie van systemen. In tegenstelling tot Artemis I, die onbemand vloog, plaatst deze missie astronauten aan boord om levensondersteuning, avionica, navigatie en bemanningsprocedures in de diepe ruimte te testen. Missiespecialist Christina Koch omschreef dat werk als wetenschap en voorbereiding: experimenten aan boord van Orion zullen gegevens opleveren die planners helpen de blootstelling aan straling, fysiologische reacties en de prestatiegrenzen van hardware te begrijpen die een langer verblijf op en rond de maan moet ondersteunen. Een succesvolle afronding van Artemis II zou de weg vrijmaken voor Artemis III, de missie die tot doel heeft mensen terug te brengen naar het maanoppervlak, en voor het bredere doel om een duurzame aanwezigheid op de maan op te bouwen als opstapje naar Mars.

Voorlopig staat de hardware op Platform 39B onder felle lichten en nauwlettend toezicht. Teams bereiden zich voor op het laden van brandstof en de WDR op 2 februari en zullen pas groen licht geven voor het aan boord gaan van de astronauten en een definitieve lanceerdatum na het beoordelen van de gegevens van de generale repetitie en het voltooien van de flight readiness review. Als alle controles gunstig uitvallen, heeft de mijlpaal uit het Apollo-tijdperk eindelijk een moderne opvolger: een nachtelijke lancering die mensen voor het eerst in meer dan een halve eeuw weer de diepe ruimte in draagt.

Bronnen

• NASA (Artemis II-missie en rollout-beelden)
• Kennedy Space Center (lanceeroperaties en Vehicle Assembly Building)
• Canadian Space Agency (bemanningsaanstelling en internationaal partnerschap)
• U.S. Space Force Eastern Range (communicatie en beperkingen lanceervenster)