OpenAI wygrywa kontrakt z Pentagonem

W piątek, 27 lutego 2026 r., dyrektor generalny OpenAI, Sam Altman, ogłosił na platformie X, że „dziś wieczorem osiągnęliśmy porozumienie z Departamentem Wojny w sprawie wdrożenia naszych modeli w ich niejawnej sieci”. Rozwój ten nastąpił zaledwie kilka godzin po tym, jak prezydent Donald Trump nakazał amerykańskim agencjom zaprzestanie korzystania z technologii firmy Anthropic, a Pentagon podjął kroki, aby oznaczyć Anthropic jako ryzyko dla łańcucha dostaw. Fraza „OpenAI zawiera umowę z Pentagonem” szybko rozprzestrzeniła się w kanałach branżowych i politycznych. Krótkie, zwięzłe oświadczenia publiczne pozostawiają wiele szczegółów technicznych i prawnych otwartymi, ale natychmiastowe kontury są jasne: OpenAI twierdzi, że Departament Obrony zaakceptował jej czerwone linie dotyczące bezpieczeństwa i będzie uruchamiać modele firmy w systemach niejawnych, podczas gdy Anthropic został formalnie wypchnięty z niektórych kanałów rządowych. Ta sekwencja zdarzeń — czarna lista dla jednej firmy i kontrakt dla drugiej — krystalizuje nową, pełną napięć relację między czołowymi laboratoriami AI a instytucjami bezpieczeństwa narodowego.

OpenAI zawiera umowę z Pentagonem — co obejmuje porozumienie

Zgodnie z postem OpenAI i późniejszymi komunikatami firmy, umowa pozwala Departamentowi Obrony na wdrażanie modeli OpenAI wewnątrz sieci niejawnych, przy jednoczesnym zachowaniu czerwonych linii firmy, które zakazują krajowej inwigilacji masowej oraz w pełni autonomicznego użycia śmiercionośnej siły. Sam Altman stwierdził, że Departament Obrony „wykazał głęboki szacunek dla bezpieczeństwa” i zgodził się na zapisy odzwierciedlające te zakazy. OpenAI zobowiązało się również do stworzenia technicznych zabezpieczeń i oddelegowania personelu do pomocy w obsłudze i monitorowaniu modeli. Publiczne raporty opisują to porozumienie jako wyraźnie ograniczone do niejawnego środowiska departamentu, a nie jako ogólną licencję dla każdego partnera komercyjnego, jednak dokładne warunki techniczne Departamentu Obrony, dostęp do audytów i mechanizmy nadzoru nie zostały w pełni ujawnione.

Z technicznego punktu widzenia główne punkty są znane, ale trudne do wdrożenia: zakaz wykorzystywania do krajowej inwigilacji masowej, ludzka odpowiedzialność za użycie siły oraz narzędzia wymuszające ograniczenia zachowań. Standardy te mogą być implementowane jako zobowiązania kontraktowe, programowe bariery ochronne (guardrails) oraz zespoły doradcze na miejscu, ale zależą one od mechanizmów weryfikacji, których opinia publiczna nie może skontrolować. Pentagon historycznie wymagał głębokiej, czasem inwazyjnej kontroli narzędzi i łańcucha dostaw dostawców; to, czy apetyt Pentagonu na kontrolę zrówna się z obietnicami OpenAI i czy techniczne zabezpieczenia sprawdzą się w warunkach operacyjnych, pozostaje kwestią otwartą.

OpenAI zawiera umowę z Pentagonem i reperkusje dla Anthropic

Ogłoszenie OpenAI pojawiło się w cieniu głośnego sporu między Anthropic a Departamentem Obrony, który zakończył się surową reakcją Białego Domu i Pentagonu. Sekretarz Obrony Pete Hegseth postawił Anthropic ultimatum, żądając umożliwienia wojskowego wykorzystania modeli firmy „do wszystkich zgodnych z prawem celów”, a po fiasku rozmów departament uznał Anthropic za „zagrożenie dla łańcucha dostaw dla bezpieczeństwa narodowego”. Prezydent Trump nakazał następnie agencjom federalnym zaprzestanie korzystania z technologii Anthropic. Firma Anthropic zapowiedziała, że zaskarży tę decyzję na drodze prawnej i podkreśliła, że nalegała na politykę zabraniającą używania jej modeli do budowy w pełni broni autonomicznej oraz do krajowej inwigilacji masowej.

Techniczne zabezpieczenia i ograniczenia operacyjne

Zarówno Pentagon, jak i firmy AI mówią o czerwonych liniach i zabezpieczeniach, ale przełożenie tych zasad na trwałe, sprawdzalne ograniczenia jest trudne. Zakaz krajowej inwigilacji masowej czy autonomicznego użycia siły ma znaczenie prawne, ale zależy od codziennych kontroli inżynieryjnych, polityk dostępu, telemetrii, logowania oraz zdolności do wykazania zgodności podczas audytu. OpenAI zadeklarowało, że oddeleguje personel do wspierania bezpiecznych operacji i budowania technicznych barier; w praktyce środki te wymagają niezależnej weryfikacji, ciągłego monitorowania i jasnych ścieżek eskalacji w sytuacjach, gdy model zachowuje się w sposób nieprzewidywalny.

Co więcej, wiele powszechnych mechanizmów obronnych — gruntowne testowanie modeli, solidne potwierdzanie pochodzenia danych treningowych oraz oprogramowanie wymuszające politykę użytkowania — staje się bardziej złożone w sieciach niejawnych. Własna strategia AI Departamentu Obrony ze stycznia kładzie nacisk na szybkie wdrażanie komercyjnych rozwiązań, żądając jednocześnie wglądu w zależności i ryzyka. To napięcie — między szybkim wprowadzaniem do użytku a dogłębnym zapewnieniem bezpieczeństwa — jest powodem, dla którego techniczne zabezpieczenia będą poddawane szczegółowej analizie zarówno przez menedżerów programów, jak i zewnętrzne organy nadzorcze.

Przewaga rynkowa, zamówienia publiczne i ryzyko polityczne

Ten epizod ujawnia zmieniający się układ sił: komercyjne laboratoria AI dysponują obecnie możliwościami, których pożąda wojsko, a rządy muszą zdecydować, jak nawiązać współpracę bez utraty kontroli strategicznej. Eksperci twierdzą, że krótkoterminowa przewaga leży po stronie firm posiadających wiodące modele i rzadkie talenty, ale suwerenne rządy zachowują narzędzia zamówień publicznych, dźwignie regulacyjne i uprawnienia prawne. Departament Obrony może wymusić zgodność poprzez zasady kontraktowania, odmowę dostępu do informacji niejawnych lub inne narzędzia; firmy mogą z kolei odmówić współpracy w celu ochrony swojej reputacji lub wartości korporacyjnych. Obie strony mogą nakładać na siebie nawzajem koszty, co tworzy kruchy pakt publiczno-prywatny.

Pod względem politycznym krytycy ostrzegają, że wpisanie Anthropic na czarną listę przy jednoczesnym faworyzowaniu OpenAI może być wykorzystywane do kierowania kontraktów do preferowanych dostawców lub karania firm, które obstają przy ograniczeniach bezpieczeństwa. Wybitni politycy i urzędnicy ds. bezpieczeństwa już zabrali głos — niektórzy Demokraci oskarżają administrację o upolitycznianie decyzji dotyczących bezpieczeństwa narodowego, podczas gdy niektórzy liderzy obrony argumentują, że wojsko nie może pozwolić dostawcom na jednostronne ograniczanie zgodnych z prawem zastosowań. Szerszy kontekst rynkowy — duże rundy finansowania, partnerstwa chmurowe i konsolidacja komercyjna — oznacza, że wybory dotyczące zamówień odbijają się echem w całym ekosystemie dostawców, producentów chipów i dostawców usług chmurowych.

Co to oznacza dla bezpieczeństwa narodowego i branży AI

Dla Pentagonu integracja najwyższej klasy modeli komercyjnych obiecuje szybszy rozwój możliwości, ale wprowadza zależności i potencjalne ryzyko związane z wyborem jednego dostawcy. Analitycy ostrzegają, że nadmierne poleganie na jednym podmiocie może prowadzić do niestabilności w przypadku zakłócenia dostępu, a uzależnienie od dostawcy (vendor lock-in) może stać się długoterminowym obciążeniem strategicznym. Departament Obrony balansuje również między doraźną gotowością a zachowaniem norm demokratycznych i ograniczeń prawnych; sposób, w jaki rozwiąże ten dylemat, ukształtuje przyszłą współpracę z firmami technologicznymi i bodźce, przed którymi staną firmy, wybierając priorytetyzację bezpieczeństwa nad dostępem do rynku.

Dla branży AI incydent ten stanowi praktyczny test tego, czy zobowiązania dotyczące bezpieczeństwa są do utrzymania, gdy w grę wchodzą ogromne budżety na bezpieczeństwo narodowe i intensywna presja polityczna. Prawna batalia Anthropic i publiczne zapewnienia OpenAI będą rozgrywać się w sądach, agencjach i biurach zamówień. Tymczasem prywatne inwestycje i partnerstwa chmurowe — w tym duże, niedawne zobowiązania między OpenAI a głównymi dostawcami chmury — wpłyną na to, jakie architektury i modele wdrażania zostaną zaakceptowane przez rząd. Walka ma zatem charakter zarówno prawny, jak i techniczny, i ustanowi precedensy dotyczące tego, jak dużą kontrolę mogą zachować firmy, gdy ich technologie są traktowane jako infrastruktura strategiczna.

Źródła

• Departament Obrony USA (Memorandum dot. strategii w zakresie Sztucznej Inteligencji, 9 stycznia 2026 r.)
• Georgetown University, Center for Security and Emerging Technology (komentarz analityczny)
• Aspen Policy Academy (analiza polityki i komentarz)