Przeglądarki AI: Kompletny przewodnik

Nowe narzędzia, znana stawka

W ciągu ostatniego roku fala celowo budowanych przeglądarek AI wyszła poza fazę filmów demonstracyjnych i trafiła do codziennych procesów pracy użytkowników, obiecując przekształcenie wyszukiwania, zarządzania kartami i wypełniania formularzy w coś zbliżonego do osobistego asystenta konwersacyjnego. Ten kompletny przewodnik po przeglądarkach wyjaśnia, co robią przeglądarki AI, dlaczego firmy takie jak OpenAI i Perplexity stworzyły Atlas i Comet oraz co użytkownicy muszą rozważyć, powierzając część swojego zaufania modelowi. Zarówno Atlas, jak i Comet zostały zaprojektowane do pracy w ramach normalnego przepływu pracy w sieci — streszczania stron, podążania za linkami, a w trybie agenta nawet wykonywania wieloetapowych zadań — jednak stosują one bardzo różne podejścia techniczne i produktowe, które wpływają na szybkość, prywatność i bezpieczeństwo.

Przeglądarki AI: jak działają

Na wysokim poziomie przeglądarka AI to zwykła przeglądarka internetowa obudowana asystentem AI, który rozumie otwierane strony, zachowuje pamięć kontekstową między kartami i może odpowiadać na pytania dotyczące treści lub działać jako agent wykonujący zadania w Twoim imieniu. „Pod maską” znajdują się trzy powtarzające się elementy konstrukcyjne: asystent uwzględniający kontekst strony (często pasek boczny lub „sidecar”), warstwa kontekstowa śledząca otwarte karty i ostatnie działania oraz stos modeli łączący lokalne tokeny dla potrzeb niskich opóźnień z modelami hostowanymi w chmurze do głębszego rozumowania. Komponenty te umożliwiają korzystanie z funkcji takich jak streszczanie jednym kliknięciem, synteza danych z wielu kart i automatyczne wypełnianie formularzy.

Różni dostawcy decydują o tym, gdzie wyznaczyć granice zaufania. Niektórzy wykonują większość logiki lokalnie, aby ograniczyć telemetrię i opóźnienia; inni kierują zapytania do zdalnych modeli w celu uzyskania aktualnej wiedzy i planowania. Przeglądarki różnią się także stopniem „agentowości” asystenta: asystent tylko do odczytu, który streszcza stronę, ma zupełnie inne implikacje dla bezpieczeństwa niż agent, który może klikać linki, uzupełniać zapisane dane uwierzytelniające i inicjować zakupy. Te kompromisy kształtują doświadczenie użytkownika i powierzchnię ataku w istotnie różny sposób.

Atlas i Comet — różnice produktowe (kompletny przewodnik po przeglądarkach: wszystko)

ChatGPT Atlas od OpenAI integruje ChatGPT bezpośrednio w powłoce przeglądarki desktopowej i kładzie nacisk na głęboką integrację z funkcjami ChatGPT: pomoc wewnątrz strony (inline), narzędzie kursor do działań kontekstowych oraz tryb agenta, który po uzyskaniu zgody może wyszukiwać informacje, planować i podejmować próby automatyzacji zadań. Atlas zadebiutował najpierw na macOS i obecnie wprowadza funkcje agentowe w płatnych planach oraz dla klientów biznesowych, obiecując szerszą dostępność na inne platformy w późniejszym terminie. OpenAI pozycjonuje Atlas jako sposób na przeniesienie kontekstu i narzędzi ChatGPT wszędzie tam, gdzie przeglądasz sieć, oferując jednocześnie kontrolę nad tym, do czego asystent ma dostęp.

Comet od Perplexity to przeglądarka skoncentrowana na AI, zbudowana wokół asystenta Perplexity. Od samego początku Comet kładł nacisk na funkcje badawcze — stałego asystenta bocznego, zaawansowane streszczanie stron oraz tryby badań wielokartowych, które agregują dowody z różnych witryn — a później rozszerzył działalność na platformy mobilne. Marketing i wczesna dokumentacja Comet kładą nacisk zarówno na produktywność (badania, automatyzacja zakupów, streszczanie e-maili), jak i opcje prywatności, takie jak tryby pamięci lokalnej oraz wbudowane blokowanie reklam i skryptów śledzących. Jednak agentowe funkcje Comet i głęboki dostęp do wielu kart sprawiły, że stał się on również przedmiotem intensywnej kontroli pod kątem bezpieczeństwa.

Funkcje badawcze i produktywność

Dla użytkowników, których głównym celem jest gromadzenie dowodów i streszczanie, dwa wiodące doświadczenia różnią się bardziej niuansami niż intencją. Tryb badawczy (Research Mode) i sidecar w Comet są wyraźnie dostrojone do przeszukiwania wielu stron, wyodrębniania cytatów i skracania długich tekstów do przystępnych notatek; pierwsi użytkownicy i dokumentacja produktu podkreślają procesy takie jak przeglądy literatury i porównania zakupowe. Atlas natomiast opiera się na procesach agentowych i narzędziach planowania ChatGPT — obietnica nie dotyczy tyle wyspecjalizowanego interfejsu badawczego, co wszechstronnego asystenta, który może przejść od pisania szkicu e-maila do syntezy źródeł, a następnie automatyzacji kolejnych kroków. To, który z nich jest „najlepszy”, zależy od zadania: Comet zazwyczaj wygrywa, gdy zależy Ci na szybkiej, ustrukturyzowanej syntezie wielu dokumentów, Atlas zaś, gdy potrzebujesz elastycznego asystenta zdolnego do koordynowania otwartych zadań w różnych aplikacjach.

Funkcje związane z produktywnością, na które warto zwrócić uwagę, to trwałość kontekstu (czy asystent pamięta historię kart i pozwala na selektywne zapominanie?), wyraźne narzędzia badawcze (eksport cytatów, proces tworzenia notatek z wyróżnień) oraz przejrzystość w zakresie działań asystenta na stronach internetowych (dzienniki audytu lub historie działań). Te drobne wybory projektowe decydują o tym, czy przeglądarka AI przyspiesza rzetelne badania, czy po cichu ukrywa istotne źródła informacji.

Ryzyka dla bezpieczeństwa i prywatności

Agentowa sztuczna inteligencja w przeglądarce wprowadza nowe klasy podatności, które nie występują w tradycyjnym przeglądaniu sieci. Badacze z Brave zademonstrowali, jak mogą wystąpić pośrednie ataki typu prompt-injection, gdy asystent bezkrytycznie pobiera zawartość strony i traktuje ukryty lub zmanipulowany tekst jako instrukcje; w takim scenariuszu AI może zostać oszukana i wykonana działania, których nie powinna podejmować. Grupa laboratoriów bezpieczeństwa i firm wykazała również, że asystent, który automatycznie klika linki i wypełnia formularze, może zostać wykorzystany do sfinalizowania zakupów phishingowych lub eksfiltracji danych, chyba że wdrożono solidne zabezpieczenia. Odkrycia te zmusiły dostawców do ponownego przemyślenia granic między intencją użytkownika, treścią strony internetowej a działaniami agenta.

Comet stał się punktem centralnym kilku głośnych ujawnień luk bezpieczeństwa. Badacze wykazali ścieżki wstrzykiwania poleceń oraz testy, w których przeglądarka przechodziła przez oszukańcze procesy płatności i oferowała dane uwierzytelniające fałszywym witrynom; inne grupy zgłosiły później kontrowersyjne ukryte API, które w przypadku nadużycia mogłoby pozwolić na lokalne wywoływanie poleceń. Perplexity zakwestionowało niektóre twierdzenia i wydało poprawki, ale debaty te podkreślają, że możliwości agentowe sprowadzają założenia dotyczące bezpieczeństwa budowane przez dekady do jednej nowej warstwy zaufania. Konsumenci i administratorzy muszą traktować te przeglądarki inaczej niż starsze rozwiązania, ponieważ pojedyncza wada w warstwie agenta może narazić na niebezpieczeństwo uwierzytelnione sesje i zasoby lokalne.

Praktyczne porady dotyczące wyboru i korzystania z przeglądarki AI

Jeśli eksperymentujesz z przeglądarką AI, zacznij od małych kroków i wyłącz zadania o wysokim ryzyku z pętli agenta. Wyłącz każdą funkcję, która działa na wielu kartach bez wyraźnej zgody, unikaj pozwalania asystentowi na automatyczne dokonywanie zakupów i preferuj tryby, które proszą o potwierdzenie przed użyciem zapisanych danych uwierzytelniających. Sprawdź, czy przeglądarka przechowuje pamięć lokalnie i czy możesz ją selektywnie czyścić; tryby „local-first” zmniejszają telemetrię, ale nie eliminują ryzyk związanych z działaniem agenta. Mądrze jest również uruchamiać zadania agenta w osobnym profilu lub kontenerze, aby uwierzytelnione sesje bankowe lub służbowe pozostały odizolowane od aktywnego kontekstu agenta.

Z punktu widzenia zakupów korporacyjnych lub ładu organizacyjnego, poproś dostawców o udokumentowane przeglądy projektu bezpieczeństwa, zewnętrzne testy penetracyjne i jasną politykę ujawniania podatności. Dostawcy powinni publikować informacje o tym, do czego agent ma dostęp, dostarczać dzienniki działań dla zautomatyzowanych zadań i wspierać mechanizmy kontroli administracyjnej dla wdrożeń korporacyjnych. Dopóki nie pojawią się standardy na poziomie przeglądarek, zapewnienia dostawców i częstotliwość wydawania łatek są głównym sposobem na ograniczenie ryzyka systemowego.

Miejsce przeglądarek AI w zestawie narzędzi

Pomyśl o przeglądarkach AI jako o nowej warstwie między Tobą a siecią: nie są one jeszcze zamiennikiem dla dedykowanej bazy danych badawczych, menedżera bibliografii czy starannej ludzkiej weryfikacji. W przypadku rutynowego przeglądania i szybkich streszczeń mogą zaoszczędzić sporo czasu, a przy ustrukturyzowanych zadaniach mogą zautomatyzować powtarzalne kroki. Jednak gdy liczy się dokładność, pochodzenie informacji i bezpieczeństwo — w dziennikarstwie, pracy prawnej czy finansach — traktuj ich wyniki jako wstępne szkice wymagające weryfikacji. Odpowiednio ograniczona przeglądarka AI może być mnożnikiem siły; nieograniczona może potęgować błędy i narażać Cię na oszustwa na dużą skalę.

Perspektywy: standardy, zabezpieczenia i nadchodzący rok

Dostawcy przeglądarek, badacze bezpieczeństwa i organy normalizacyjne dopiero zaczynają mierzyć się z implikacjami przeglądania opartego na agentach. Powinniśmy spodziewać się szybkiej iteracji: dostawcy będą wzmacniać sanityzację promptów, wprowadzać bardziej szczegółowe modele uprawnień i dostarczać audyty działań, podczas gdy niezależne laboratoria bezpieczeństwa będą nadal testować nowe funkcje pod kątem obciążeń. Na razie najbezpieczniejszą drogą dla większości użytkowników jest ostrożna, świadoma adopcja: korzystaj ze wzrostu produktywności, ale zachowaj ręczną kontrolę nad wrażliwymi działaniami i wymagaj przejrzystości od dostawców. To, jak szybko wyłonią się ogólnobranżowe konwencje, zadecyduje o tym, czy przeglądarki AI staną się niezawodnymi narzędziami pracy, czy też powracającymi źródłami exploitów na dużą skalę.

Źródła

• OpenAI (ogłoszenie produktu ChatGPT Atlas)
• Perplexity / Comet (oficjalne strony produktów i dokumentacja funkcji)
• Brave (blog poświęcony badaniom nad bezpieczeństwem w zakresie prompt injection w przeglądarkach agentowych)
• Guardio (raport techniczny Scamlexity)
• Badania bezpieczeństwa SquareX nad Comet MCP API