OpenAI sluit deal met het Pentagon

Op vrijdag 27 februari 2026 kondigde OpenAI-CEO Sam Altman op X aan dat "we vanavond een overeenkomst hebben bereikt met het Ministerie van Oorlog om onze modellen in te zetten in hun geclassificeerde netwerk." Deze ontwikkeling volgde enkele uren nadat president Donald Trump Amerikaanse agentschappen had opgedragen om te stoppen met het gebruik van technologie van Anthropic en het Pentagon overging tot het bestempelen van Anthropic als een risico voor de toeleveringsketen. De frase "openai sluit deal pentagon" verspreidde zich snel via industrie- en politieke feeds; de korte, zakelijke openbare verklaringen laten veel technische en juridische details open, maar de directe contouren zijn duidelijk: OpenAI stelt dat het ministerie van Defensie zijn rode lijnen op het gebied van veiligheid heeft geaccepteerd en de modellen zal draaien op geclassificeerde systemen, terwijl Anthropic formeel uit bepaalde overheidskanalen is gezet. De opeenvolging — een zwarte lijst voor het ene bedrijf en een contract voor het andere — kristalliseert een nieuwe, beladen relatie tussen toonaangevende AI-labs en nationale veiligheidsinstellingen.

openai sluit deal pentagon — wat de overeenkomst omvat

Volgens de post van OpenAI en daaropvolgende communicatie van het bedrijf staat de deal het ministerie van Defensie toe om OpenAI-modellen in te zetten binnen geclassificeerde netwerken, met behoud van de rode lijnen van het bedrijf die binnenlandse massasurveillance en volledig autonoom gebruik van dodelijk geweld verbieden. Sam Altman zei dat het DoD "een diep respect voor veiligheid toonde" en instemde met bewoordingen die deze verboden weerspiegelen; OpenAI heeft zich ook toegezegd technische waarborgen te bouwen en personeel te detacheren om te helpen bij het bedienen en monitoren van de modellen. Openbare berichtgeving beschrijft de regeling als expliciet beperkt tot de geclassificeerde omgeving van het ministerie in plaats van een algemene licentie voor elke commerciële partner, maar de exacte technische voorwaarden, audit-toegang en toezichtmechanismen van het DoD zijn niet volledig bekendgemaakt.

Vanuit technisch oogpunt zijn de belangrijkste punten herkenbaar maar moeilijk te operationaliseren: geen gebruik voor binnenlandse massasurveillance, menselijke verantwoordelijkheid voor geweldgebruik en instrumenten die gedragsbeperkingen afdwingen. Die normen kunnen worden geïmplementeerd als contractuele verplichtingen, softwarematige vangrails en adviserende teams ter plaatse, maar ze zijn afhankelijk van verificatiemechanismen die het publiek niet kan controleren. Het DoD heeft historisch gezien diepgaande, soms invasieve inspecties geëist van de instrumenten en toeleveringsketens van leveranciers; of de behoefte aan controle van het Pentagon zal overeenkomen met de beloften van OpenAI valt nog te bezien, en of de technische waarborgen opschaalbaar zijn naar operationele omgevingen is een open vraag.

openai sluit deal pentagon en de nasleep voor Anthropic

De aankondiging van OpenAI kwam in de schaduw van een veelbesproken confrontatie tussen Anthropic en het ministerie van Defensie, die eindigde in een harde reactie van het Witte Huis en het Pentagon. Minister van Defensie Pete Hegseth stelde Anthropic een ultimatum om militair gebruik van zijn modellen toe te staan "voor alle wettige doeleinden", en nadat de gesprekken mislukten, bestempelde het ministerie Anthropic als een "risico voor de nationale veiligheid binnen de toeleveringsketen". President Trump droeg federale agentschappen vervolgens op om te stoppen met het gebruik van Anthropic-technologie. Anthropic verklaarde de kwalificatie juridisch aan te vechten en benadrukte dat het had vastgehouden aan beleid dat verbiedt dat zijn modellen worden gebruikt voor volledig autonome wapens en binnenlandse massasurveillance.

Technische waarborgen en operationele limieten

Zowel het Pentagon als AI-bedrijven spreken over rode lijnen en waarborgen, maar het vertalen van die principes naar duurzame, testbare beperkingen is lastig. Het verbieden van binnenlandse massasurveillance of autonoom geweldgebruik is juridisch betekenisvol, maar hangt af van dagelijkse technische controles, toegangsbeleid, telemetrie, logging en het vermogen om naleving aan te tonen tijdens een audit. OpenAI heeft aangegeven personeel in te zetten om veilige operaties te ondersteunen en technische vangrails te bouwen; in de praktijk vereisen dergelijke maatregelen onafhankelijke verificatie, continue monitoring en duidelijke escalatiepaden wanneer een model zich onvoorspelbaar gedraagt.

Bovendien worden veel van de gangbare defensieve mechanismen — grondige modeltests, robuuste herkomst van trainingsdata en software die gebruiksbeleid afdwingt — complexer op geclassificeerde netwerken. De eigen AI-strategie van het DoD van januari benadrukt een snelle adoptie van commerciële mogelijkheden, terwijl tegelijkertijd inzicht in afhankelijkheden en risico's wordt geëist. Die spanning — snelle inzet versus diepgaande zekerheid — is de reden waarom technische waarborgen nauwlettend zullen worden gevolgd door zowel programmamanagers als externe toezichthouders.

Industrieel overwicht, inkoop en politieke risico's

Dit incident legt een verschuivende machtsbalans bloot: commerciële AI-labs beschikken nu over capaciteiten die het leger wil hebben, en overheden moeten beslissen hoe ze kunnen samenwerken zonder de strategische controle uit handen te geven. Experts zeggen dat het overwicht op de korte termijn ligt bij bedrijven die de leidende modellen en het schaarse talent bezitten, maar soevereine overheden behouden hun aanbestedingsinstrumenten, regulerende hefbomen en juridische autoriteit. Het DoD kan naleving afdwingen via contractregels, het weigeren van geclassificeerde toegang of andere middelen; bedrijven kunnen samenwerking onthouden om hun reputatie of bedrijfswaarden te beschermen. Beide partijen kunnen de ander kosten opleggen, wat een fragiel publiek-privaat pact creëert.

Politiek gezien waarschuwden critici dat de zwarte lijst van Anthropic en de gelijktijdige omarming van OpenAI gebruikt zouden kunnen worden om contracten naar voorkeursleveranciers te sturen of om bedrijven te straffen die vasthouden aan veiligheidsbeperkingen. Prominente politici en veiligheidsfunctionarissen hebben zich al uitgesproken, waarbij sommige Democraten de regering beschuldigen van het politiseren van nationale veiligheidsbesluiten en sommige defensieleiders betogen dat het leger niet kan toestaan dat leveranciers eenzijdig wettig gebruik beperken. De bredere marktcontext — grote financieringsrondes, cloud-partnerschappen en commerciële consolidatie — betekent dat inkoopkeuzes doorwerken in een ecosysteem van leveranciers, chipmakers en cloud-providers.

Wat dit betekent voor de nationale veiligheid en de AI-industrie

Voor het Pentagon belooft de integratie van hoogwaardige commerciële modellen snellere verbeteringen van de capaciteiten, maar het introduceert ook afhankelijkheden en potentiële risico's van een enkele leverancier. Analisten waarschuwen dat overmatige afhankelijkheid van één aanbieder kwetsbaarheid kan creëren als de toegang wordt verstoord, en dat vendor lock-in een strategische last op de lange termijn kan worden. Het DoD balanceert ook tussen paraatheid op de korte termijn en het handhaven van democratische normen en juridische beperkingen; hoe het die balans vindt, zal de toekomstige samenwerking met techbedrijven vormgeven, evenals de prikkels voor bedrijven wanneer zij moeten kiezen tussen veiligheid en markttoegang.

Voor de AI-industrie markeert het incident een praktijktest of veiligheidstoezeggingen houdbaar zijn wanneer er grote bedragen uit nationale veiligheid mee gemoeid zijn en de politieke druk intens is. De juridische strijd van Anthropic en de publieke garanties van OpenAI zullen worden uitgevochten in rechtbanken, agentschappen en contractbureaus. Ondertussen zullen private investeringen en cloud-partnerschappen — inclusief recente grote toezeggingen tussen OpenAI en grote cloud-providers — bepalen welke architecturen en implementatiemodellen de overheid accepteert. De strijd is daarom zowel juridisch als technisch en zal precedenten scheppen over hoeveel controle bedrijven kunnen behouden wanneer hun technologieën worden behandeld als strategische infrastructuur.

Bronnen

• U.S. Department of Defense (Memorandum Artificial Intelligence Strategy, 9 jan. 2026)
• Georgetown University, Center for Security and Emerging Technology (commentaar van analisten)
• Aspen Policy Academy (beleidsanalyse en commentaar)