Artemis II: Na czym polega próba Wet Dress Rehearsal?

Próba generalna na mokro misji Artemis II to kompleksowy test bez startu, podczas którego zespoły NASA tankują rakietę Space Launch System (SLS) 700 000 galonami paliwa kriogenicznego, aby zasymulować pełne odliczanie. Ten kluczowy etap, przeprowadzany na stanowisku startowym 39B w Kennedy Space Center, ma na celu zweryfikowanie wydajności rakiety oraz statku kosmicznego Orion w warunkach zbliżonych do lotu, zapewniając gotowość wszystkich systemów do przyjęcia załogi. Ćwicząc te procedury, agencja ogranicza ryzyko oraz sprawdza integralność systemów naziemnych i sprzętu latającego przed historyczną misją wokół Księżyca.

Czym jest próba generalna na mokro dla misji Artemis II?

Próba generalna na mokro (Wet Dress Rehearsal – WDR) to ostatnia ważna ocena techniczna sprzętu startowego misji Artemis II, obejmująca załadunek ciekłego tlenu i ciekłego wodoru do rakiety SLS. Procedura ta pozwala inżynierom przećwiczyć dokładne harmonogramy i protokoły bezpieczeństwa wymagane do pomyślnego przeprowadzenia załogowej misji na Księżyc. Określenie „na mokro” odnosi się do użycia rzeczywistych, superchłodzonych materiałów pędnych, które zapewniają najdokładniejsze odwzorowanie naprężeń termicznych i strukturalnych, jakim pojazd zostanie poddany podczas rzeczywistego startu.

Załadunek kriogeniczny głównego członu SLS to delikatna operacja wymagająca precyzyjnej koordynacji pomiędzy programem Exploration Ground Systems a kontrolerami misji. Podczas próby, która rozpoczęła się od wezwania na stanowiska („call to stations”) 31 stycznia 2026 roku, zespoły monitorują przepływ paliwa, aby upewnić się, że statek kosmiczny Orion oraz wewnętrzna instalacja rakiety pozostają w określonych granicach ciśnienia i temperatury. Symulacja ta jest jedyną okazją do przetestowania integracji pojazdu z mobilną wyrzutnią na stanowisku startowym 39B przed przybyciem czteroosobowej załogi na lot.

Ocena koncentruje się na działaniu przewodów pępowinowych, szczelności uszczelek oraz logice oprogramowania sterującego ostatnimi dziesięcioma minutami odliczania. Kierownictwo NASA, w tym zastępca administratora Amit Kshatriya oraz John Honeycutt, przewodniczący Zespołu Zarządzania Misją Artemis II, analizują obecnie te parametry techniczne, aby potwierdzić, że system może bezpiecznie obsłużyć nadchodzący przelot wokół Księżyca. Pomyślna próba potwierdza, że infrastruktura naziemna jest w stanie sprostać ogromnemu zapotrzebowaniu na energię najpotężniejszej rakiety, jaką kiedykolwiek zbudowano.

Co dzieje się po ogłoszeniu wyników testu tankowania SLS?

Po zakończeniu testu tankowania kierownictwo NASA ocenia dane, aby ustalić, czy zestaw SLS i Orion może kontynuować przygotowania do startu, czy też wymaga wycofania do budynku Vehicle Assembly Building (VAB). Wyniki te, omawiane podczas zaplanowanego briefingu 3 lutego 2026 roku, zdecydują o tym, czy czworo astronautów misji Artemis II – dowódca Reid Wiseman, pilot Victor Glover oraz specjaliści misji Christina Koch i Jeremy Hansen – zostanie skierowanych na miejsce startu.

Ocena techniczna po WDR obejmuje szczegółową analizę wskaźników wydajności, takich jak odpowiedź strukturalna zbiorników oraz niezawodność systemów wykrywania gazów niebezpiecznych. Jeśli dane wykażą, że proces tankowania spełnił wszystkie standardy bezpieczeństwa, agencja przejdzie do końcowych przygotowań do lotu. Jeśli jednak zostaną wykryte anomalie, rakieta może zostać wycofana do Vehicle Assembly Building w celu dokonania dalszych korekt sprzętowych. Ten iteracyjny proces testowania jest fundamentem kultury bezpieczeństwa NASA w zakresie eksploracji głębokiego kosmosu.

Po zweryfikowaniu wyników załoga Artemis II, która od 21 stycznia przebywa na kwarantannie w Houston, otrzyma zgodę na przelot swoimi odrzutowcami T-38 na Florydę. Ich przybycie do Kennedy Space Center zasygnalizuje końcową fazę sekwencji misji, przechodząc od walidacji inżynieryjnej do realizacji operacyjnej. Przejście od testów do przygotowań do startu to okres o wysokiej stawce, w którym uwaga przesuwa się z wydajności sprzętu na interfejs człowiek-maszyna wymagany do nawigacji w głębokim kosmosie.

Kiedy planowany jest start misji Artemis II?

Misja Artemis II jest obecnie planowana na okno startowe w 2026 roku, przy czym ostateczna data zależy od pomyślnej weryfikacji danych z próby generalnej na mokro oraz późniejszego przeglądu gotowości do lotu (Flight Readiness Review). Misja ta zabierze czworo astronautów w wysokogórski przelot wokół Księżyca, co będzie pierwszą załogową misją księżycową od 1972 roku. NASA kładzie nacisk na bezpieczeństwo sprzętu i zdrowie załogi jako główne czynniki determinujące harmonogram startu.

Czynnika ludzkiego w tej misji nie sposób przecenić, ponieważ Artemis II służy jako pierwszy załogowy lot systemu Space Launch System. Dane dotyczące bezpieczeństwa zebrane podczas tego testu tankowania mają bezpośredni wpływ na przetrwanie i sukces astronautów wyruszających w podróż oddaloną o 230 000 mil od Ziemi. Upewniając się, że statek kosmiczny Orion i SLS są w stanie wytrzymać trudy załadunku paliwa i ciśnienie startowe, NASA buduje niezbędną pewność siebie, aby przywrócić ludzi do środowiska księżycowego, a ostatecznie na Marsa.

Patrząc w przyszłość, sukces tego kamienia milowego przeciera szlaki dla misji Artemis III, której celem jest lądowanie pierwszej kobiety i pierwszej osoby kolorowej na powierzchni Księżyca. Jako część szerszej „Złotej Ery” innowacji, program Artemis ustanawia trwałą obecność na Księżycu, który ma służyć jako laboratorium dla przyszłych podróży międzyplanetarnych. Nadchodząca misja to nie tylko lot wokół Księżyca; to krytyczna walidacja zdolności koalicji pod przewodnictwem USA do bezpiecznego i skutecznego działania w głębokim kosmosie dla dobra całej ludzkości.

• Główny pojazd: Space Launch System (SLS) Block 1
• Statek kosmiczny: Orion Multi-Purpose Crew Vehicle
• Pojemność paliwa: 700 000 galonów ciekłego tlenu i wodoru
• Załoga: Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch, Jeremy Hansen
• Lokalizacja: Stanowisko startowe 39B, Kennedy Space Center, Floryda