Musks robot-gok van $25 biljoen: visie of waarderingsluchtkasteel?

Op 19 januari 2026 herhaalde Elon Musk een bekende, extravagante stelling: als Tesla niet langer primair een autofabrikant is, maar een robotica- en AI-bedrijf wordt dat is gebouwd rond de Optimus-humanoïde en autonoom rijdende vloten, zou de waardering kunnen stijgen tot ongeveer $25 biljoen. De opmerking, opgepikt in een vertaling van recente interviews en bedrijfsverklaringen, is de nieuwste publieke versie van een scenario dat Musk en enkele optimistische beleggers al meer dan een jaar schetsen — een resultaat dat elk beursgenoteerd bedrijf ter wereld met een veelvoud zou overtreffen.

Hoe Musk tot het bedrag van $25 biljoen komt

De berekening van Musk combineert verschillende ambitieuze aannames: Optimus zal op enorme schaal in massaproductie worden genomen, autonome Robotaxi-vloten zullen auto's transformeren van eenmalige verkopen naar activa die terugkerende inkomsten uit diensten genereren, en Tesla's pakket aan batterijen, AI-software en productiecapaciteit zal buitengewone marges opleveren. In eerdere publieke optredens heeft hij scenario's geopperd waarin een vraag naar miljarden humanoïden denkbaar is, en waar dramatische kostenreducties — in extreme hypothetische gevallen soms slechts enkele duizenden dollars per eenheid — de jaarlijkse omzet uit robots in de tientallen biljoenen dollars zou kunnen doen lopen.

Die projecties zijn niet louter retorisch: ze zijn gekoppeld aan de bedrijfsstrategie. Updates van Tesla's Master Plan hebben auto's geherdefinieerd als een bruggenhoofd voor ecosystemen van AI, energie en robotica. Musk en de raad van bestuur hebben bovendien doelstellingen voor robotica en autonoom rijden opgenomen in de beloningsplannen voor bestuurders en publieke roadmaps. De logica is simpel: het veranderen van producten in platformdiensten (robotaxi's, robotics-as-a-service, terugkerende softwareabonnementen) verhoogt de omzetmultiple en daarmee de waardering.

Technologische hiaten en de realiteit van de productie

De kloof tussen de theorie en de fabrieksvloer is groot. Rapportages van eind 2025 en begin 2026 documenteerden een reeks productietekorten en technische beperkingen. Tesla miste eerdere doelstellingen om in 2025 duizenden Optimus-eenheden te produceren; publieke schattingen melden dat slechts enkele honderden prototypen en ontwikkelingseenheden de fabrieksvloer bereikten, waarvan vele nog afhankelijk zijn van bediening op afstand in plaats van volledig autonoom gedrag. Demonstraties hebben resterende problemen aan het licht gebracht met evenwicht, vloeiende voortbeweging en de behendigheid van de handen — precies de subsystemen die bepalen of een humanoïde op schaal nuttige taken in de echte wereld kan uitvoeren.

Het opschalen van humanoïden vereist betrouwbare, compacte actuatoren, precisieproductie in hoge volumes voor handen en sensoren, veerkrachtige software voor perceptie en aansturing, en een industriële toeleveringsketen die vandaag de dag voornamelijk andere markten bedient. Tesla heeft plannen aangekondigd om Gigafactory-capaciteit om te bouwen of uit te breiden voor robots en om de ontwikkeling van een derde generatie Optimus te versnellen, maar het omschakelen van een autofabriek naar robotassemblage op de niveaus die nodig zijn voor de berekeningen van Musk, zou een ongekende industriële prestatie zijn.

AI, rekenkracht en schaalvoordelen

Achter de visie op robotica schuilt AI. Musk heeft de vooruitgang op het gebied van AI herhaaldelijk omschreven als een "supersonische tsunami" en beursgenoteerde bedrijven die aan hem gelieerd zijn — waaronder xAI — kopen agressief rekenkracht in. De kosten voor training en inferentie voor humanoïde breinen voor algemeen gebruik zijn aanzienlijk: capaciteiten vergelijkbaar met grote taal- of beeldmodellen, continu leren van ingezette eenheden en controlecycli met lage latentie vereisen allemaal chips, datacenters en software-engineering op grote schaal.

Financiële signalen en signalen uit de sector laten zien dat leiders verwachten dat rekenkracht een beperkende factor zal zijn: rapporten van derden en officiële documenten wijzen op toezeggingen van miljarden dollars voor de aankoop van GPU's en datacenter-capaciteit voor de AI-inspanningen van Musk. Maar zelfs met overvloedige rekenkracht heeft het softwarevraagstuk voor fysieke robots — generalisatie, veiligheid en interacties uit de 'long tail' in gevarieerde omgevingen — een ander tempo en risicoprofiel dan cloudmodellen die getraind zijn op tekst en beelden.

Implicaties voor de markt, regelgeving en arbeid

Zelfs als de technische problemen worden opgelost, zullen markten en regelgevers de haalbare business vormgeven. Robotaxi's krijgen te maken met veiligheidsverificatie, stedelijke vergunningen, verzekeringskaders en acceptatie door de consument. Humanoïde platforms die worden gebruikt in verzorgingstehuizen, fabrieken of bij operaties zouden certificeringsprocessen en domeinspecifieke validatie vereisen; die sectoren zijn uit noodzaak conservatief. Musk heeft vroege Optimus-toepassingen gesuggereerd in gevaarlijke omgevingen en 24-uurszorg, wat plausibele niches zijn, maar het omzetten van die niches naar de massamarktvolumes die ten grondslag liggen aan een waardering van $25 biljoen is een andere zaak.

Er is ook een arbeidsmatige en sociale dimensie: wijdverbreide fysieke automatisering roept vragen op over werkgelegenheid, wettelijke bescherming en hoe samenlevingen waarde herverdelen als menselijke arbeid op grote schaal vervangbaar is. Musk heeft de filosofische en maatschappelijke vragen erkend, ook al presenteert hij de transformatie als een productiviteitsrevolutie.

Waar beleggers en toeleveranciers op moeten letten

Voor beleggers zijn twee praktische assen van belang. Ten eerste: mijlpalen. Productiecijfers op de korte termijn, gedocumenteerde autonomie in praktijkomgevingen en een duurzame economische levensvatbaarheid per eenheid voor de inzet van robots zijn concrete ijkpunten. Ten tweede: marges uit terugkerende diensten. Waarderingen die uitgaan van tientallen biljoenen dollars veronderstellen impliciet buitengewoon hoge 'attach rates' voor software en diensten en een lage kapitaalintensiteit per eenheid — aannames die moeten worden bevestigd door de eerste trends in service-inkomsten.

Voor toeleveranciers en het bredere industriële ecosysteem creëren de ambities van Tesla zowel kansen als risico's. Bedrijven die precisiemotoren, tactiele sensoren, vermogenselektronica en geavanceerde batterijen maken, zouden grote contracten in de wacht kunnen slepen als Tesla zijn volumedoelstellingen haalt. Maar diezelfde leveranciers staan bloot aan volatiliteit in de vraag en oververhitte verwachtingen: eerdere rally's in de toeleveringsketen gerelateerd aan robots hebben geleid tot scherpe prijs- en omzetschommelingen wanneer het leveringstempo van Tesla achterbleef bij eerdere prognoses.

Evenwicht tussen bravoure en knelpunten

Vooralsnog bestaat het verhaal uit twee delen: een duidelijke strategische koerswijziging op bedrijfsniveau, en een lange, onzekere technische en commerciële weg die voor ons ligt. Optimus kan nog steeds deel uitmaken van een toekomst waarin robots de productiviteit aanzienlijk vergroten; of het de motor wordt achter een waardering van meerdere biljoenen dollars, zal afhangen van het omzetten van die belofte naar geverifieerde producten, herhaalbare productie en veilige, gereguleerde inzet.

Bronnen

• Tesla, Inc. — kwartaalcijfers en beleggersmateriaal (publicaties Q3 2025)
• Nevada Department of Motor Vehicles — publieke aanvragen voor goedkeuringen van testen met autonome voertuigen
• xAI en gerelateerde bedrijfsfinancieringsstukken met betrekking tot de aankoop van rekenkracht en chips