Japanse private ruimtevaartambities stagneren na derde opeenvolgende mislukking KAIROS-raket

Op 6 maart 2026, om 11:10 uur JST, kreeg de Japanse lucht- en ruimtevaartstartup Space One te maken met een aanzienlijke tegenslag toen zijn KAIROS-raket ongeveer twee minuten na de derde vluchtpoging explodeerde. De missie, die werd gelanceerd vanaf Space Port Kii in Kushimoto, in de prefectuur Wakayama, was bedoeld om de betrouwbaarheid van het eerste privaat ontwikkelde orbitale lanceervoertuig van Japan te bewijzen na twee eerdere mislukkingen in 2024. In plaats daarvan kwam de 18 meter hoge raket halverwege de vlucht aan een vurig einde, waarbij brokstukken in de Stille Oceaan neerkwamen en de toekomst van de commerciële ambities van het bedrijf in twijfel werd getrokken.

Wat gebeurde er tijdens de derde lanceerpoging van de KAIROS-raket?

De KAIROS No. 3-raket van Space One kreeg op 6 maart 2026 ongeveer 120 seconden na het opstijgen vanaf Space Port Kii te maken met een catastrofaal mankement. Hoewel de eerste fase van de vlucht stabiel leek, werd het Autonomous Flight Termination System (AFTS) van het voertuig geactiveerd na waargenomen afwijkingen in het traject, wat resulteerde in een explosie in de lucht. Dit is het derde verlies op rij voor het KAIROS-programma, na mislukkingen in maart en december 2024.

Het vluchtprofiel van de derde KAIROS-missie vertoonde al vroeg tekenen van technische problemen, aangezien op beelden te zien was dat de raket meerdere standcorrecties probeerde uit te voeren tijdens de verbranding van de eerste trap. Volgens rapporten van Space One werd de raket vernietigd door de interne veiligheidssystemen nadat het voertuig buiten de goedgekeurde veiligheidscorridor was geraakt. Waarnemers ter plaatse meldden dat ze meerdere brokstukken uit de lucht zagen vallen, waarbij het hoofdgedeelte van de raket voor de inslag om zijn as leek te tuimelen. Deze mislukking is bijzonder ontmoedigend voor het team, omdat het de mijlpalen van eerdere vluchten niet wist te bereiken, ondanks verbeteringen die waren doorgevoerd na de anomalieën van 2024.

De tijdlijn van de vluchthistorie van KAIROS illustreert de enorme moeilijkheid van private orbitale ontwikkeling:

• Maart 2024: De inaugurele vlucht explodeerde slechts vijf seconden na het opstijgen als gevolg van een vluchtbeëindigingssignaal.
• December 2024: De tweede vlucht mislukte kort na de scheiding van de eerste trap door een verlies van standregeling (attitude control).
• Maart 2026: De derde vlucht duurde ongeveer twee minuten voordat afwijkingen in het traject dwongen tot zelfvernietiging.

Wat veroorzaakte de explosie twee minuten na de lancering van de KAIROS?

De explosie van de KAIROS-raket was een gecontroleerde vernietiging die werd geïnitieerd door het onboard Autonomous Flight Termination System (AFTS). Dit veiligheidsprotocol werd geactiveerd toen de vluchtcomputer van de raket detecteerde dat het voertuig gevaarlijk afweek van het geplande traject. Hoewel de specifieke mechanische of softwarematige oorzaak nog wordt onderzocht, functioneerde het AFTS zoals ontworpen om te voorkomen dat het voertuig een bedreiging zou vormen voor bewoonde gebieden.

Technische analyse suggereert dat de trappen met vaste brandstof van de KAIROS-raket mogelijk een onbalans in de stuwkracht hebben ervaren of een defect in het stuwstraalbesturingssysteem (thrust vector control). Tijdens de live-uitzending merkten commentatoren op dat het voertuig leek te "vechten" om op koers te blijven voordat het beëindigingssignaal werd verzonden. In tegenstelling tot raketten met vloeibare brandstof kunnen boosters met vaste brandstof niet worden geknepen (throttled), wat precisiebegeleiding tijdens de zware fasen van de atmosferische klim ongelooflijk uitdagend maakt voor een casco van de eerste generatie. Het verlies van het voertuig benadrukt de aanhoudende "vallei des doods" waar veel private ruimtevaartbedrijven mee te maken krijgen bij de overgang van suborbitale tests naar de orbitale realiteit.

Hoe werkt het autonome vluchtbeëindigingssysteem van de KAIROS-raket?

Het Autonomous Flight Termination System (AFTS) van de KAIROS-raket is een computergestuurd veiligheidsmechanisme aan boord dat de positie, snelheid en status van het voertuig in realtime bewaakt. In tegenstelling tot traditionele systemen waarbij een menselijke veiligheidsfunctionaris via de radio een "vernietigingscommando" moet sturen, neemt het AFTS de beslissing lokaal als het vaststelt dat de raket zich buiten zijn "vluchtcorridor" bevindt. Dit garandeert een onmiddellijke reactie op storingen, waardoor de infrastructuur op de grond en het personeel worden beschermd.

Het gebruik van AFTS-technologie is een moderne standaard in de commerciële ruimtevaart, populair gemaakt door bedrijven als SpaceX en nu overgenomen door Space One om de operaties op Space Port Kii te stroomlijnen. Voor het KAIROS-systeem, dat bestaat uit drie trappen met vaste brandstof en een laatste trap met vloeibare brandstof, moet het AFTS constant GPS- en traagheidsgegevens vergelijken met een vooraf ingesteld missieprofiel. Als de afwijking een specifieke drempel overschrijdt — zoals gezien bij de lancering in maart 2026 — laat het systeem explosieven op de raket afgaan om de brandstof te verspreiden en de voorwaartse beweging te stoppen. Hoewel dit resulteert in het mislukken van de missie, wordt het beschouwd als een succes van de veiligheidsprotocollen die zijn ontworpen door de ingenieurs van Space One.

Plant Space One nog steeds meer KAIROS-lanceringen na drie mislukkingen?

Space One heeft verklaard het KAIROS-programma voort te zetten, hoewel de tijdlijn voor een vierde poging onzeker blijft. Na de mislukking in maart 2026 gaf de bedrijfsleiding aan een grondige data-analyse te zullen uitvoeren om te identificeren waarom de trajectcorrecties faalden. Het bedrijf kampt echter met toenemende financiële druk, nadat het eerder afhankelijk was van crowdfunding via het Ready For-platform om de derde missie te financieren.

Het strategische belang van Space One voor de Japanse lucht- en ruimtevaartsector kan nauwelijks worden overschat, vooral omdat het land momenteel een consistente binnenlandse toegang tot de ruimte mist. Nu de H3-raket van JAXA zijn eigen onderzoek ondergaat en de Epsilon-raket aan de grond staat tot de Epsilon S-configuratie klaar is voor gebruik, vertegenwoordigt Space One een cruciaal secundair pad voor de lancering van Japanse satellieten. De veerkracht van het bedrijf zal de komende maanden op de proef worden gesteld terwijl zij proberen investeerders en de Japanse overheid ervan te overtuigen dat de KAIROS-raket uiteindelijk zijn reeks van drie opeenvolgende mislukkingen kan doorbreken.

Ondanks deze tegenslagen blijft de bredere Japanse private ruimtevaartindustrie zich ontwikkelen met verschillende hoofdrolspelers:

• Interstellar Technologies: Ontwikkelt de ZERO-methaloxraket met een beoogde lancering in 2027.
• Honda: Test sinds juni 2025 herbruikbare verticale start- en landingstechnologie (VTOL).
• Space Port Kii: De eerste toegewezen private orbitale lanceerfaciliteit van Japan, die ondanks het recente ongeval operationeel blijft.

De weg naar een baan om de aarde is historisch gezien geplaveid met mislukkingen. Net zoals de vroege Falcon 1-raketten van SpaceX drie opeenvolgende verliezen leden voordat ze succes boekten, bevindt Space One zich op een cruciaal kruispunt. De verzamelde gegevens van de twee minuten durende vlucht van KAIROS No. 3 bieden meer telemetrie dan enige eerdere poging, wat een sprankje hoop geeft dat de vierde vlucht eindelijk een baan om de aarde kan bereiken. Voor nu kijkt de wereldwijde ruimtevaartgemeenschap toe hoe Japan de moeilijke geboorte van zijn commerciële lanceerindustrie navigeert.