Chinese humanoïde robots verbreken menselijk record tijdens halve marathon van Peking

De thermische limieten van metaal en bot

Wanneer een menselijke toploper na een race instort, is dat vaak te wijten aan het falen van de thermoregulatie. Het lichaam kan simpelweg niet snel genoeg warmte afvoeren om het tempo vast te houden. De ingenieurs van Honor hebben dit probleem opgelost door te kijken naar de sector die de ontwikkeling van de robot financierde: de mobiele telefonie. Lightning is uitgerust met een eigen vloeistofkoelsysteem dat is afgeleid van het thermisch beheer in high-end smartphones. Waar een menselijke loper vertrouwt op zweten en verdamping, gebruikt Lightning een gesloten vloeistofcircuit om de warmte te beheersen die tijdens het hardlopen door zijn gewrichten en accu's wordt gegenereerd.

De mechanische specificaties zijn eveneens agressief. De robot is voorzien van benen van 95 centimeter, wat ongeveer overeenkomt met de proporties van een olympische topsprinter, en actuatoren die een koppel van 400 Nm kunnen leveren. Tijdens de race hield Lightning een gemiddelde snelheid van 25 km/u aan. Ter vergelijking: de veelbesproken Atlas-robot van Boston Dynamics opereert doorgaans op een fractie van die snelheid in gecontroleerde laboratoriumomgevingen. De race in Peking was een publieke stresstest van "structurele betrouwbaarheid", een term die door Du Xiaodi, testontwikkelingsingenieur bij Honor, wordt gebruikt om het vermogen van de robot te beschrijven om de repetitieve impact van asfalt te weerstaan zonder mechanisch defect.

De technische realiteit is echter genuanceerder dan de koppen doen vermoeden. Hoewel Lightning autonoom liep en een reeks sensoren gebruikte om over het parcours te navigeren en de 12.000 menselijke lopers op de weg te ontwijken, was het niet de snelste machine op het circuit. Een andere, op afstand bestuurbare robot uit dezelfde stal finishte in 48 minuten en 19 seconden. Het feit dat de door mensen bestuurde robot twee minuten sneller was dan de autonome versie, legt het huidige plafond van on-board verwerking bloot. Het "brein" van de robot aarzelt nog steeds op momenten dat een menselijke operator, zelfs van kilometers afstand met een verbinding met lage latentie, dat niet doet.

De geopolitiek van een mijl van 50 minuten

Voor degenen onder ons die vanuit Europa toekijken, gaat de race in Peking minder over sport en meer over industriebeleid. Het evenement telde meer dan 300 robots van ruim 100 teams, een schaal van competitie die in de Europese Unie of Noord-Amerika momenteel onmogelijk te evenaren is. China heeft ongeveer 138 miljard dollar toegezegd aan robotica en belichaamde AI in het kader van zijn nieuwste vijfjarenplan. Het doel is niet om marathons te winnen, maar om de toeleveringsketen voor de volgende generatie industriële arbeiders te domineren.

In Brussel is de reactie op dergelijke vertoningen meestal een mengeling van bezorgdheid over regelgeving en jaloezie op de financiering. Terwijl de EU Chips Act tot doel heeft het silicium veilig te stellen dat nodig is voor deze machines, zit China al in de "verzendfase". Volgens een recent rapport van technologieonderzoeksgroep Omdia hebben drie Chinese bedrijven—AGIBOT, Unitree Robotics en UBTech—al de "eerste rang" bereikt, waarbij ze vorig jaar alleen al duizenden humanoïde eenheden hebben geleverd. Daarentegen blijft Europese robotica grotendeels gericht op uiterst nauwkeurige industriële automatisering met vaste armen (Industrie 4.0) of niche-onderzoeksprojecten die moeite hebben om voorbij de prototypefase te komen.

Autonome navigatie of afstandsbediening?

Een van de veelzeggende datapunten van de race was de verdeling van autonomie. Ambtenaren van Beijing E-Town merkten op dat slechts 40% van de robots autonoom over het parcours navigeerde. De rest was via 5G of lokale radio "verbonden" met menselijke piloten. Dit gat benadrukt de fundamentele uitdaging van humanoïde robotica: lopen is eenvoudig, maar beslissen waar je moet lopen bij 25 km/u is ongelooflijk moeilijk. De winnende robot, Lightning, kreeg het kampioenschap op basis van een gewogen puntensysteem dat de autonome navigatie beloonde, ondanks dat hij langzamer was dan zijn op afstand bestuurbare broer.

Dit onderscheid is cruciaal voor de toekomst van de sector. Een op afstand bestuurbare robot is een verfijnd stuk speelgoed; een autonome robot is een ontwrichter van de arbeidsmarkt. De transitie van de winnende tijd van 2 uur en 40 minuten in 2025 naar de 50 minuten van dit jaar duidt op een exponentiële verbetering in balansalgoritmen en real-time sensorfusie. Vorig jaar finishten slechts zes robots. Dit jaar was het veld gevuld met machines die niet alleen finishten, maar excelleerden. De incidenten—de robot die tegen een barrière botste en degene die bij de start struikelde—zijn nu de uitzonderingen in plaats van de norm.

Technisch gezien is het gebruik van vloeistofkoeling in een humanoïde frame een significante koerswijziging. De meeste westerse ontwerpen, waaronder die van Tesla of Figure, hebben zich historisch gericht op luchtkoeling of efficiënte motorontwerpen om warmte te beheersen. Door te kiezen voor een zwaar, complex vloeistofsysteem heeft Honor prioriteit gegeven aan rauwe prestaties boven gewichtsefficiëntie. Het is een brute-force aanpak van robotica die de Chinese benadering van de halfgeleiderindustrie weerspiegelt: als je de natuurkunde niet kunt overtreffen, overtref dan de koeling.

Het Europese dilemma

Waar laat dit de Europese roboticasector? Duitsland is er in het bijzonder lang trots op geweest de fabriek van de wereld te zijn voor hoogwaardige machines. Maar de humanoïde vormfactor vormt een unieke uitdaging voor het Duitse model. Onze kracht ligt in gespecialiseerde precisie—machines die één ding een miljoen keer perfect doen. De humanoïde is een generalist, een manusje-van-alles dat een niveau van software-integratie en snelle iteratie vereist dat Europese bedrijfsstructuren vaak als verstikkend ervaren.

Bovendien is de toeleveringsketen voor deze robots in toenemende mate gecentraliseerd in Oost-Azië. De accu's met hoge energiedichtheid, de compacte motorcontrollers en de gespecialiseerde sensoren die in Lightning worden gebruikt, zijn bijna allemaal afkomstig van binnen twee uur rijden van de Parelrivierdelta. Om te kunnen concurreren zou een Europees bedrijf door een labyrint van exportcontroles en stijgende kosten moeten navigeren, terwijl de Chinese bedrijven profiteren van directe staatssubsidies en een enorme binnenlandse testomgeving zoals het district Beijing E-Town.

De halve marathon van Peking heeft in feite een einde gemaakt aan het tijdperk van humanoïde robots als langzaam bewegende curiositeiten. Het beeld van Lightning die de finishlijn passeert vóór de beste atleten ter wereld is zeker een krachtig stuk propaganda, maar het is ook een datapunt dat niet kan worden genegeerd. De technische hindernissen van bipedale voortbeweging op hoge snelheid zijn genomen. Wat overblijft is de veel moeilijkere taak om deze machines nuttig te maken voor iets anders dan rondjes rennen.

China heeft de robots en de wereldrecords. Het valt nog te bezien of ze een plan hebben voor wat er gebeurt als de race voorbij is en de machines aan het werk moeten. Vooralsnog zegt het scorebord dat de mensen aan het verliezen zijn, en de koelsystemen zijn nog maar net begonnen.